1) 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu çerçevesi
Teşviklerin amacı
2634 sayılı Kanun, turizm sektörünün gelişiminde temel dönüm noktası olarak ele alınır. Teşviklerin ana hedefleri:
- Yatırım maliyetlerini düşürmek,
- Finansman ihtiyacını azaltmak,
- Sektöre sağlanan kolaylıklarla kârlılığı artırmak,
- İç pazarı canlandırmak ve dış pazarlarda rekabet gücü kazandırmaktır.
Teşviklerin belirlenmesi ve koordinasyon
Turizm yatırım ve işletmelerinin yararlanacağı teşviklerin usul/esasları; Kültür ve Turizm Bakanlığı koordinasyonunda ilgili kurumlarla birlikte belirlenir (planlama yapısı güncelde Strateji ve Bütçe Başkanlığı çerçevesiyle anılır).
Yatırımlarda öncelikli alanlar
Yatırımlar için öncelik sırası;
- Kültür ve turizm koruma ve gelişim bölgeleri,
- Turizm merkezleri,
- Bakanlıkça belirlenen diğer yerler şeklinde verilir.
Belgeli işletme mantığı
Kanun ve ilgili mevzuattaki teşvik/istisna/muafiyet ve haklardan yararlanabilmek için, Kültür ve Turizm Bakanlığından:
- Turizm yatırımı belgesi veya
- Turizm işletmesi belgesialınması zorunlu tutulur.
Ayrıca belgeli işletmelerden, Cumhurbaşkanınca her yıl belirlenen döviz miktarını sağlayanların ihracatçı sayılacağıbilgisi bu çerçevede yer alır.
2) Turizm yatırımı belgesi: tanım ve işlev
Turizm yatırımı belgesi nedir?
Turizm yatırımı belgesi; yatırımın türü, sınıfı ve süresini gösteren; ibraz edilen belgeler ve yatırımcının beyanı üzerine Kültür ve Turizm Bakanlığınca düzenlenen belgedir.
Bu belge, yatırım sürecinde teşvik mekanizmalarına erişimin “kapı anahtarı” gibi çalışır ve yatırımın hangi nitelik/sınıfta ilerleyeceğini de çerçeveler.
3) Turizm tesislerinin standardizasyonu ve Yönetmelik
Neden standartlaştırma?
Turizm tesislerinin hukuki düzenlemeyle standartlaştırılması;
- turistlerin tesis özellikleri hakkında öngörülebilir bilgiye sahip olmasını,
- tesisler arasında asgari kalite eşiğinin korunmasını sağlar.
Asgari ortak nitelikler (tüm tesislerde aranan temel çerçeve)
Yönetmelik, turizm tesislerinde aranacak ortak nitelikleri dört başlıkta toplar:
- Yerleşme özellikleri ve mahallerin düzenlenmesi
- Personelin nitelikleri ve personele yönelik düzenlemeler
- Tanıtım, bilgilendirme ve fiyat tarifesi düzenlemeleri
- Sağlık, temizlik, güvenlik ve çevrenin korunması
4) Turizm tesislerinin kategorileri
Turizm Tesislerinin Niteliklerine İlişkin Yönetmelik uyarınca turizm tesisleri şu ana kategorilere ayrılır:
- Konaklama tesisleri
- Gastronomi tesisleri
- Sağlık tesisleri
- Spor tesisleri
- Kongre ve rekreasyon tesisleri
- Kırsal turizm tesisleri
- Özel tesisler
- Bileşik tesisler
- Diğer tesisler
Bu ayrımın mantığı: her kategori için öngörülen şartların sağlanması ve tesisin sunduğu hizmetin “ne” olduğunun açıkça sınıflandırılmasıdır.
5) Konaklama tesisleri: türler ve oda nitelikleri (özet)
Konaklama tesisleri türleri
Konaklama tesisleri; otel, motel, tatil köyü, pansiyon, apart otel, butik otel, özel konaklama tesisi ve hostel gibi alt türlerde düzenlenir; yönetmelik üst çerçevede tüm konaklama tesisleri için asgari şartları belirler ve alt türleri ayrıca detaylandırır.
Oda standartlarına dair temel yaklaşım
Konaklama tesislerinde odaların; rahat kullanım sağlayacak şekilde, teknik normlara uygun tefriş/dekorasyonla ve genel olarak banyolu biçimde düzenlenmesi; odalarda aydınlatma, tuvalet masası/ayna, bagaj yeri, elbise dolabı, oturma alanı gibi donanımların tesis tür/sınıfına uygun şekilde bulunması gibi temel prensipler özetlenir.
