Ege’de Dönüşüm

🏛️ Ege’de Dönüşüm: Göçler, Polisler ve Yeni Düzen Tunç Çağı’nın görkemli saray düzeni çökerken, Ege dünyası Demir Çağına geçer ve zamanla “modern...

Hazırlayan:
Turgay Yıldız
Oca 14, 2026

🏛️ Ege’de Dönüşüm: Göçler, Polisler ve Yeni Düzen

Tunç Çağı’nın görkemli saray düzeni çökerken, Ege dünyası Demir Çağına geçer ve zamanla “modern Batı” düşüncesinin temellerini besleyecek kent-devleti (polis) düzeni ortaya çıkar.

1) 🌑 Karanlık Çağ ve Demir Çağı’na Giriş

🕯️ Karanlık Çağ: MÖ 1100–700Miken uygarlığının çöküşü sonrası Ege’de yerleşim, üretim ve yazılı kültür zayıflar.
⚒️ Tunç bitti → Demir başladı: Tunç Çağı’nın kapanışıyla Demir Çağı teknolojisi öne çıkar.

2) 🧭 Göç Dalgaları ve Yerleşimler (Ege Göçleri)

🚶‍♂️ Göçler: Yunanistan ana karasından Ege adaları üzerinden Batı Anadolu kıyılarına nüfus hareketleri.
🌊 İonia (Batı Anadolu kıyıları): “Orta Anadolu” değil; Ege kıyısıdır.✅ Örnek kentler: Miletos ve Ephesos
🛡️ Dorlar: Göçlerin en bilinen kolu.✅ Yerleşim vurgusu: Güneybatı Anadolu (Muğla ve çevresi)➕ Sık birlikte anılan hat: Rodos / Güney Ege adaları

3) ✍️ Yazının Yeniden Doğuşu: Fenike Etkisi

🧾 Karanlık Çağ’da gerileyen yazı, ticaret ve temaslar sayesinde yeniden güçlenir.
🔤 Eski Yunan alfabesi: MÖ 8. yüzyılda şekillenir.
📌 Fenike etkisi: Alfabenin sessiz harfleri büyük ölçüde Fenike alfabesi kökenli kabul edilir.

4) 🏙️ Polis (Kent-Devleti) ve Yönetim Yapısı

🏛️ Polis: Antik Yunan dünyasının temel siyasal birimi = kent-devleti
🔁 Yönetim biçimleri (genel sıra):Monarşi → Aristokrasi → Tiranlık → Demokrasi
👥 Ekklesia (Halk Meclisi):Test mantığında “yasama + yargı” olarak eşleştirilebilir.⚠️ Not: Özellikle Atina örneğinde Ekklesia daha çok karar/yasama ağırlığıyla öne çıkar; yargıda farklı kurumlar da rol alabilir. (Sınavda soru köküne sadık kal.)

5) ⚖️ Atina’da Reformlar:

Solon

👤 Solon, Atina’da toplumsal barışı güçlendirmek için:
- 💰 Halkı soya göre değil, servete göre sınıflandırır.
- ⛓️ Borç köleliğini kaldırır.