1) Çorum Müzesi (şehir merkezinde)
- Çorum ve çevresindeki kazılardan gelen eserlerle Hitit dünyasını “toparlayan” ana müze konumunda.
- Koleksiyonda Boğazköy/Hattuşa ve Alacahöyük başta olmak üzere bölge buluntularına dair bilgilendirme ve eserler bulunur.
2) Alacahöyük Müzesi ve Örenyeri (Alaca)
- Tabakalaşma (kısa ama kritik): Kalkolitik–Eski Tunç–Hitit–Frig evrelerini birlikte veren “çok katmanlı höyük”.
- Eski Tunç Çağı “Kral Mezarları”: 1935’ten itibaren kazılarda krali/kral mezarları ortaya çıkarılması, Alacahöyük’ün en ayırt edici başlığıdır.
- Sfenksli Kapı + ortostat kabartmalar: Geç Hitit/İmparatorluk döneminin simgesi; kapıyı koruyan sfenksler ve törensel sahneli kabartmalarla tanınır. Tarihleme için genelde MÖ 14.–13. yy bandı verilir.
- Müze tarihçesi (güzel detay): Alacahöyük’te ilk yerel müze 1940’ta açılır; 1982’de örenyeri içindeki binaya taşınır; 2011’de yeniden düzenlenir.
3) Hattuşa (Boğazköy) – Hitit Başkenti (UNESCO)
- Kimlik: Hititlerin politik-dinî merkezi; saraylar, tapınaklar, mahalleler ve nekropol ile “başkent kenti” düzenini çok net gösterir.
- UNESCO gerekçesi: Kriter (ii) ve (iii) ile, bölge uygarlıkları üzerindeki etkisi ve Hitit uygarlığına “benzersiz tanıklık” vurgulanır.
- Sahada mutlaka öne çıkarılan noktalar (rehber anlatımında klasikleşenler):
- Büyük Tapınak alanı (kentsel-dinî merkez hissi)
- Sur sistemi ve kapılar (Hitit savunma mimarisi algısı)
4) Yazılıkaya Açık Hava Tapınağı (Hattuşa’nın kutsal alanı)
- Konum: Hattuşa’nın yaklaşık 1,5 km kuzeydoğusunda.
- Ne burası? Doğal kayalıklar arasında düzenlenmiş iki açık hava “oda/galeri” (A ve B): Hitit panteonunun tanrıları kabartma alayları hâlinde betimlenir.
- Neden önemli? Hitit dinini “görsel” anlatan en güçlü yerlerden biri: tanrılar dizisi, kutsal düzen/ritüel fikri ve krallık ideolojisi burada çok net okunur.
5) Boğazköy Müzesi (Boğazkale)
- Nerede / işlev: Boğazkale merkezinde; Hattuşa kazılarından çıkan eserleri yerinde anlamlandırmak için kilit durak.
- Açılış ve yenileme: 12 Eylül 1966 açılış; 2011 yeniden düzenleme bilgisi verilir.
