Batman

1️⃣ 🏞️ Hasankeyf Örenyeri (Batman)

• Konum: Batman ilinde, yeni Hasankeyf yerleşimi ve çevresinde.
• Hasankeyf Örenyeri:
  • Dicle Nehri kıyısında, tarihöncesinden Osmanlı’ya uzanan çok katmanlı yerleşim; 1981’de tüm eski kent dokusu 1. derece arkeolojik sit ilan edilmiştir.
  • Ilısu Barajı nedeniyle eski yerleşimin önemli kısmı 2020 itibarıyla su altında kalmıştır; bazı anıtsal yapılar (türbeler, köprü ayakları vb.) taşınmıştır.👉 Sınav kavramları: Hasankeyf = Dicle kıyısında, çok katmanlı Batman kenti; büyük kısmı Ilısu Barajı gölü altında.

2️⃣ 🏛️ Hasankeyf Müzesi

• Konum: Yeni yerleşimde, Hasankeyf’in tarihî dokusuna uygun mimariyle inşa edilen modern müze; baraj gölü altında kalacak alanlardan çıkarılan eserleri sergiler.
• İçerik:
  • Paleolitik–Neolitik buluntulardan Artuklu ve Osmanlı eserlerine kadar geniş kronoloji sunar; ayrıca bölgedeki yerleşimlerin taşınma sürecini anlatan panolar bulunur.👉 Sınav kavramları: Hasankeyf Müzesi = kurtarma kazıları ve taşınan eserler için Batman–Hasankeyf’te kurulmuş yeni müze.

3️⃣ 🏙️ Batman (Merkez)

• Turun son konaklama noktası; Batman Müzesi de Hasankeyf bölgesinden gelen eserler için önemli bir merkezdir (3. salonda Hasankeyf buluntuları).

👉 Genel tema: Ilısu Barajı sonrası Hasankeyf mirası (kurtarma kazıları, taşınan anıtlar, yeni müze) ekseninde okunur.

Ek bilgi: Malabadi Köprüsü

• Nerede? Batman’ın Silvan (Diyarbakır) yönüne yakın hattında, Batman Çayı (veya kolu) üzerinde.
• Dönem / kim yaptı? Artuklular, 12. yüzyıl. (Anadolu’da Orta Çağ taş köprü mimarisinin çok güçlü örneklerinden.)
• Neden önemli?
  • Tek ana kemeri çok geniş açıklıklıdır; bu yüzden “anıtsal köprü” sınıfında anılır.
  • Kesme taş işçiliği ve kütle etkisi güçlüdür; köprü gövdesinde niş/odacık gibi detaylarla “sadece geçiş değil, yapı” karakteri taşır.